تعريف جهت يابي
جهت يابي به دانشي گفته ميشود که شخص با آگاهي از آن قادر باشد در هر مکاني جهت جغرافيايي را شناسايي کند.
در جهت يابي موقعيت ها نسبت به فرد مطرح نيست بلکه نسبت به مکان موقعيتي که قرار دارد معني پيدا ميکند.
اهميت جهت يابي:
1- سرعت عمل و دقت در تشخيص جهات
2- انجام موفق ماموريت ها
3- تشخيص موقعيت خود و دشمن
4 - گرا دادن
تعريف جهت
جهت امتداد ثابت در طبيعت است که در اثر تغيير وضعيت ناظر ثابت ميماند و تغيير نميکند.
تعريف سمت
سمت امتدادي است که نسبت به ناظر ثابت است و نسبت به محيط او متغيير ميباشد.مانند سمت جلو ، عقب ،راست و چپ
تفاوت بين سمت و جهت
جهت ها همواره ثابت هستند و نسبت به وضيعت افراد تغيير نميکند،اما سمت ها بستگي کامل به وضعيت قرار گرفتن افراد دارند و متغييرند.
جهت هاي اصلي و فرعي
شمال ، جنوب ، شرق ، غرب
ش ش ، ش غ ، ج ش ، ج غ
روشهاي جهت يابي
الف)جهت يابي با وسيله:
1 - به وسيله ي قطب نما و قبله نما
2 - به وسيله ي نقشه
3 - به وسيله ي GPS
ب) جهت يابي بدون وسيله
1- در روز
2- در شب
الف)جهت يابي در روز
1- به وسيله ي ساعت و خورشيد
در نيمکره ي شمالي : عقربه ي ساعت شمار را طوري به سمت خورشيد بگيريد که سايه ي آن درست زير عقربه ي ساعت شمار قرار گيرد .در اين حالت زاويه ي بين عقربه ي ساعت شمار و ساعت 12 را در نظر بگيريد و نيمساز آن را رسم کنيد.جهت نيمساز به طرف جنوب خواهد بود.
در نيمکره ي جنوبي :در نيمکره ي جنوبي همان کار را انجام دهيد ولي نيمساز به دست آمده به طرف شمال خواهد بود.
2- به وسيله ي حرکت ظاهري خورشيد.
خورشيد از مشرق طلوع و با طي قوس و کماني که ميل به جنوب دارد در مغرب ، غروب مکيند.
بديهي است خورشيد در ظهر شرعي هر محل روي نصف النهار آن محل و در جنوب آن واقع ميشود.سايه هر شاخصي در ظهر شرعي سمت شمال آن محل را نشان ميدهد.
3- به وسيله ي سايه ي اجسام
جوبي را که طول آن حدود يک متر باشد،را به طور عمودي در زمين فرو ميکنيم.سايه ي سر چوب را علامت گذاري ميکنيم،پس از حدود 15 الي 30 دقيقه دوباره سر سايه ي جديد را علامت ميگذاريم.حال بوسيله ي خطي اين دو نقطه را به هم وصل ميکنيم و امتداد ميدهيم.در اين حالت جهت حرکت سايه از غرب به شرق است. اگر از نقطه ي اين خط ، خطي بر آن عمود کنيم امتداد شمال جنوب به دست مي آيد.
ب)جهت يابي در شب
چون نياز به عکس دارن فعلا حسش نيست بنويسم.
ساير روشهاي جهت يابي اضطراري
1- از طريق برفهاي آب نشده ي کوهها
در هر عارضه از برجستگي هاي زمين ، برف دامنه ي که رو به شمال است دير تر آب ميشود.
2-از طريق مقطع برش خورده ي درختان
در مقطع برش خورده ي درختان دايره هاي هم مرکز ديده ميشوندکه هريک از آنها نشانه ي يک سال از عمر درعت ميباشد .درختي که به طور دايم آفتاب به تنه ي آن تابيده باشد دايره ها ي مذکور از يک سمت به هم نزديک تر اند و در سمت ديگر از هم دور تر ميباشند. سمتي که دايره ها از هم دور هستند جنوب (به علت تابش بيشتر خورشيد ) و سمتي که دواير به هم نزديکترند سمت شمال ميباشد.
3- از طريق تيرگي و روشني درختان
تنه ي درختان در سمت جنوب بيشتر در معرض تابش نور خورشيد مي باشند.اين روش به علت نسبي بودن زياد جالب نيست.
4- از طريق نمدار بودن و خشک بودن ديوار
سمت ديوار نمدار شمال و سمت خشک ديوار جنوب ميباشد.
5-از طريق لانه ي مورچه ها
مورچه ها در هنگام حفر لانه ، خاک آن را به سمت خلاف جهت وزش باد ميريزند که غالباً به سمت شمال است .(روش مزخرفي است و کليت ندارد.)
6-از طريق قبرستان و محراب مسلمين
مسلمانان مردگان خود را بر پهلوي راست و رو به روي قبله دفن ميکنند. و همچنين محراب مساجد سمت قبله است .قبله در واقع بع سمت جنوب غربي است. اگر رو به قبله بايستيم و حدود 10 الي 15 درجه به سمت چپ متمايل شويم رو به جنوب قرار ميگيريم.
روش هاي ديگري نيز ميباشد که من بلد نيستم.
اين چيزها هم که نوشتم از روي هيچ سايتي و يا وبلاگي کپي نکردم ولي اصلش کار يکي ديگه هست که من نميدونم اون يارو اينارو از روي وبلاگي چيزي کپي کرده و يا اطلاعات خودش بوده.
اگر هم کم و کثري داشت ببخشيد.